Voor een workshop van op het ICT Event van Twynstra Gudde ben ik mij aan het inlezen in Appreciative Inquiry (AI), ‘waarderend exploreren en ontdekken’. Een nieuwe benadering van verandermanagement die in de jaren 80 is ontstaan door David Cooperrider.

Veranderingen ontstaan meestal om een probleem op te lossen. Het ligt dan ook voor de hand om een probleemanalyse te doen, na te denken over mogelijke oplossingen en deze vervolgens door te voeren. Volgens AI leidt deze aandacht voor problemen ertoe dat de problemen zich onbedoeld vergroten en er nieuwe problemen ontstaan. Om dit tegen te gaan legt AI de focus op het onderzoeken van wat er goed gaat in een organisatie en het verder uitbouwen hiervan.

Voor de fasering van een AI project wordt vaak gebruik gemaakt van het 4D-model:

- Discovery, het ontdekken van positieve elementen. Veel gebruikt middel hiervoor zijn het voeren van interviews. Volgens AI heeft de vraagsteling grote invloed op het antwoord, daarom wordt er gebruik gemaakt van positieve vragen, zoals “Beschrijf een situatie waar een klant echt tevreden was, wat maakte dit mogelijk?”. Het voeren van deze interviews is even belangrijk als de data die er mee wordt verzameld.
- Dream, het uitdenken van de manier waarop het proces zou moeten lopen. Hierbij worden de voorbeelden uit de interviews gebruikt om een nieuwe situatie uit te denken. Deze dromen worden verwoord in ‘provocative propositions’, zoals “we besteden meer tijd aan leren, zodat onze expertise up-to-date blijft.”
- Design, waarbij er prioriteiten duidelijk worden en een planning wordt opgesteld. Nadat het doel (de droom) duidelijk is wordt de droom opnieuw beschreven, maar nu in de context van de organisatie, zoals bijvoorbeeld de organisatiestructuur.
- Destination, de laatste fase, waarbij de veranderingen daadwerkelijk geïmplementeerd worden.

Door het gebruik van deze werkwijze zal er binnen de groep enthousiasme en synergie ontstaan, waardoor de verandering als het ware vanzelf verloopt. Het klinkt allemaal erg goed, maar voor mij blijven er nog wel een aantal vragen open. In welke situatie werkt AI wel en niet? En is het nog wel mogelijk om voldoende sturing aan de organisatieverandering te geven?

Meer weten? Op internet is veel te vinden over deze manier van veranderen, een goede start is het artikel ‘A  Positive Revolution in Change‘ (PDF) van Cooperrider, waarin AI duidelijk beschreven wordt. Uitgebreidere informatie is te vinden op de website Appreciative Inquiry Commens.